Objętości, pola powierzchni, graniastosłupy, ostrosłupy, bryły obrotowe i kąty wewnątrz brył.
Oficjalna Karta Wzorów CKE
Pobierz i miej ją pod ręką.
Wstęp: Stereometria to po prostu planimetria w 3D
Większość uczniów boi się brył przestrzennych, bo trudno je sobie wyobrazić i narysować. Prawda jest jednak taka, że każde zdanie ze stereometrii na poziomie podstawowym polega na "pocięciu" tej figury, znalezieniu w środku ukrytego trójkąta prostokątnego i użyciu na nim zwykłego Pitagorasa lub wyuczonej wcześniej trygonometrii.
📋 Spis treści
1 Objętość i Pole Całkowite
CKE dzieli bryły "kanciaste" na dwie rodziny: Graniastosłupy (te, które mają dwie równoległe podstawy – "wieżowce") oraz Ostrosłupy (te, które zwężają się u góry w jeden czubek – "piramidy"). Wzory na ich objętość różnią się zaledwie jednym potężnym ułamkiem!
Pole podstawy mnożysz po prostu przez pionową wysokość całej bryły.
Zajmują znacznie mniej miejsca. Wszystko, co zwęża się w szpic, zawsze dzielimy przez 3!
2 Magiczne słowo "Prawidłowy"
Najczęstszy błąd maturzystów to zła interpretacja nazwy bryły. Kiedy w zadaniu pojawia się słowo PRAWIDŁOWY, to nie znaczy tylko, że stoi prosto. Oznacza to, że w podstawie bryły leży idealny wielokąt foremny (wszystkie boki na dnie są równej długości!).
3 Kąty nachylenia (Święty Graal CKE)
Praktycznie każde rozbudowane zadanie otwarte z brył będzie wymagało od Ciebie znalezienia jakiegoś kąta w pustej przestrzeni. Musisz zapamiętać te dwa najpopularniejsze "ukryte trójkąty prostokątne", które dorysowujesz ołówkiem do arkusza.
Zrzucasz pionową wysokość bryły . Kąt ląduje między dłuższą krawędzią boczną na rogu bryły, a połową przekątnej na podstawie.
Zrzucasz pionową wysokość bryły . Kąt ląduje między wysokością pochyłej ściany bocznej , a połową boku podstawy.
4 Bryły obrotowe: Walec i Stożek
Powstają w wyniku szybkiego obracania figur płaskich (prostokąta by otrzymać walec, lub trójkąta by otrzymać stożek). Zamiast wymiarów boków mają promień podstawy (r), w której leży idealne koło. Wzory na objętość są identyczne jak u kanciastych kuzynów, pod warunkiem że jako zawsze podstawisz pole koła: .
5 Kula (Najprostsze wzory)
Kula ma to do siebie, że jej kształt zależy wyłącznie od jednego parametru – promienia kuli (R). Wystarczy podnieść go do odpowiedniej potęgi i pomnożyć przez dziwne ułamki, o których na szczęście przypominają tablice maturalne. Zazwyczaj jest to jedno proste zadanie w zamkniętych.
Stereometrię zdaje się świetnymi, dużymi rysunkami. Jeśli będziesz poprawnie rysować ukryte trójkąty, zadania same się rozwiążą. Przećwicz wzory na naszej bazie testowej!
Rozwiąż Quiz ze Stereometrii 🚀