Przejdź do treści
Matura 2027 • Zadania praktyczne

Budowa Komputera i Systemy Operacyjne

Przed Tobą 7 zadań zamkniętych. Sprawdź, czy Twoja wiedza z działu Budowa Komputera i Systemy Operacyjne wystarczy, by zdobyć 100% punktów w części pierwszej.

Pytanie 1 / 7Algorytmika i Logika
Jakie jest główne zadanie pamięci Cache (L1, L2, L3) znajdującej się w procesorze?
▸ Wszystkie 7 pytań z wyjaśnieniamiRozwiń, jeśli wolisz przejrzeć zestaw bez rozwiązywania testu.

Sprawdź swoją wiedzę z zakresu architektury von Neumanna, cyklu procesora, hierarchii pamięci oraz ról systemu operacyjnego.

1.Jakie jest główne zadanie pamięci Cache (L1, L2, L3) znajdującej się w procesorze?

  • A.Wykonywanie operacji logicznych i arytmetycznych.
  • B.Trwałe przechowywanie plików użytkownika i systemu operacyjnego.
  • C.Przechowywanie najczęściej używanych danych w celu drastycznego zniwelowania opóźnień w dostępie do wolniejszej pamięci RAM.— poprawna
  • D.Wydzielanie pamięci wirtualnej (Swap), gdy zabraknie miejsca na dysku twardym.
Dlaczego: Pamięć Cache to niezwykle szybka pamięć wbudowana w CPU. Zgodnie z hierarchią pamięci, przechowuje ona dane, do których procesor potrzebuje szybkiego dostępu, aby nie musiał 'czekać' na wolniejszy RAM.

2.W cyklu rozkazowym procesora (FDE), na czym polega faza Fetch (Pobranie)?

  • A.Tłumaczeniu ciągu zer i jedynek na zrozumiały rozkaz.
  • B.Wykonaniu obliczeń matematycznych przez jednostkę ALU.
  • C.Zapisaniu wyniku operacji w rejestrze procesora.
  • D.Pobraniu kolejnej instrukcji z pamięci RAM przez jednostkę sterującą (CU).— poprawna
Dlaczego: Cykl maszynowy dzieli się na Pobranie (Fetch) z pamięci RAM, Dekodowanie (Decode) przez CU oraz Wykonanie (Execute) przez jednostkę ALU.

3.Zgodnie z piramidą hierarchii pamięci komputera, który z wymienionych nośników jest najszybszy, ale posiada najmniejszą pojemność (rzędu bajtów)?

  • A.Rejestry CPU— poprawna
  • B.Pamięć operacyjna (RAM)
  • C.Pamięć Cache
  • D.Dysk półprzewodnikowy (SSD)
Dlaczego: Rejestry znajdują się na samym szczycie piramidy pamięci – są to ultraszybkie, mikroskopijne komórki pamięci wewnątrz samego CPU.

4.Co jest główną cechą odróżniającą dyski SSD od tradycyjnych dysków HDD?

  • A.Dyski SSD wykorzystują znacznie szybciej wirujące talerze magnetyczne.
  • B.Dyski SSD są całkowicie ulotne (tracą dane po restarcie).
  • C.Dyski SSD nie posiadają części ruchomych, opierając się na układach pamięci flash (NAND).— poprawna
  • D.Dyski SSD są tańsze w produkcji w przeliczeniu na 1 Gigabajt.
Dlaczego: SSD opiera się na bramkach logicznych flash NAND i nie ma części mechanicznych (ruchomych), co gwarantuje mu błyskawiczny czas dostępu i odporność na wstrząsy w przeciwieństwie do talerzowych dysków HDD.

5.Sytuacja w systemie operacyjnym, w której dwa procesy zawieszają się na zawsze, ponieważ każdy z nich czeka na zasób zablokowany przez ten drugi, nosi nazwę:

  • A.Wywłaszczenia (Preemption)
  • B.Zakleszczenia (Deadlock)— poprawna
  • C.Wielozadaniowości
  • D.Pagefile (Pamięci wirtualnej)
Dlaczego: Zakleszczenie (Deadlock) to fatalna pętla oczekiwania między procesami. Jest to jeden z teoretycznych haczyków sprawdzanych często na maturze z informatyki.

6.Pamięć ROM (Read-Only Memory) stosowana m.in. na płytach głównych jest pamięcią:

  • A.Ulotną, w której znajduje się system operacyjny po jego uruchomieniu.
  • B.Nieulotną, z której można tylko czytać; zawiera np. BIOS/UEFI.— poprawna
  • C.Operacyjną, z której procesor bezpośrednio pobiera zmienne do obliczeń.
  • D.Masową o wielkości rzędu Terabajtów, zastępującą dzisiaj dyski twarde.
Dlaczego: ROM jest pamięcią tylko do odczytu i nieulotną (zachowuje dane bez prądu). Służy do przechowywania podstawowego oprogramowania, jak BIOS, potrzebnego do 'obudzenia' komputera.

7.Które z podanych rozszerzeń plików reprezentuje skrypt powłoki (plik wykonywalny) używany powszechnie w systemach Linux/Unix?

  • A..exe
  • B..csv
  • C..sh— poprawna
  • D..bat
Dlaczego: Rozszerzenie .sh oznacza skrypt powłoki (shell script) charakterystyczny dla systemów z rodziny Linux/Unix. Pliki .exe to programy pod systemy Windows, a .bat to skrypty (batch) dla systemu Windows.

O czym musisz pamiętać w zadaniach Algorytmika i Logika?

Zadania w Arkuszu I na maturze bardzo często wymagają doskonałego czytania ze zrozumieniem (analiza pseudokodu), znajomości własności matematycznych i swobody w konwersjach systemów liczbowych.

  • ✓ Opanuj szacowanie złożoności obliczeniowej. Rozróżniaj złożoność rzędu $O(1)$, $O(\log n)$, $O(n)$ i $O(n^2)$.
  • ✓ Systemy liczbowe to pewniak maturalny. Ćwicz dodawanie, odejmowanie i mnożenie w systemie binarnym i heksadecymalnym.
  • ✓ Logika i bramki – pamiętaj o prawach de Morgana, pomogą Ci one szybko uprościć skomplikowane wyrażenia logiczne.

Strategia Maturalna (Algorytmika i Logika):

"Gdy masz przed sobą pseudokod i musisz przewidzieć jego wynik – nigdy nie zgaduj z samej nazwy zmiennych! Zawsze na marginesie narysuj tzw. tabelkę zmiennych. Prześledź na sucho pierwsze 2-3 obiegi pętli, zapisując, jak zmieniają się wartości. To najpewniejszy sposób na uniknięcie głupiego błędu w indeksowaniu (np. przesunięcia o 1)."

To nie koniec powtórki!

Przećwicz kolejny zestaw pytań i utrwal swoją wiedzę algorytmiczną.

Dalej: Sieci Komputerowe - Quiz z teorii →
Wolisz zadania przy komputerze? Zobacz Pewniaki Bazodanowe →