Projektowanie Bazy i Relacje
Klucz główny, klucz obcy i typy relacji. Zadanie projektowe wraca na maturze regularnie, a schemat bazy bywa punktowany osobno.
Zadanie projektowe wraca regularnie: dostajesz opis sytuacji i masz zaproponować tabele, klucze i powiązania, a sam schemat bywa punktowany osobno. Powtarzają się te same trzy typy relacji i to samo uzasadnienie normalizacji — powtórzone dane grożą niespójnością. Powtarzają się również błędy: tabela bez klucza głównego, klucz obcy po stronie „jednego", relacja wiele do wielu narysowana bez tabeli pośredniczącej. Kiedy taki błąd się pojawi, zatrzymujemy się na nim dłużej i wracamy do niego przy kolejnych zadaniach, żeby uczeń skojarzył schemat, a nie zapamiętał jedno rozwiązanie.
1. Klucz główny i klucz obcy
Cała teoria relacyjna sprowadza się do dwóch pojęć. Klucz główny jednoznacznie wskazuje wiersz w tabeli. Klucz obcy to kolumna, która wskazuje na klucz główny w innej tabeli — i to on tworzy relację.
- Klucz główny — unikalny, nigdy pusty, najlepiej sztuczny (numer porządkowy).
- Klucz obcy — powtarza wartości klucza głównego z tabeli nadrzędnej.
W tabeli zamowienia kolumna id_klienta jest kluczem obcym
wskazującym na id w tabeli klienci.
2. Trzy typy relacji
| Relacja | Przykład | Jak się ją realizuje |
|---|---|---|
| jeden do wielu | klient ma wiele zamówień | klucz obcy po stronie „wielu" |
| wiele do wielu | uczeń chodzi na wiele zajęć | tabela pośrednicząca z dwoma kluczami obcymi |
| jeden do jednego | osoba i jej dane szczegółowe | klucz obcy z warunkiem unikalności |
Relacji wiele do wielu nie da się zrobić bez trzeciej tabeli. Jeśli w zadaniu pojawia się takie powiązanie, a Ty rysujesz tylko dwie tabele, rozwiązanie jest niepełne.
3. Po co normalizacja
Normalizacja to porządkowanie danych tak, żeby nie powtarzały się bez potrzeby. Argument egzaminacyjny brzmi zawsze podobnie: powtórzone dane grożą niespójnością. Jeśli adres klienta jest zapisany przy każdym zamówieniu, to po przeprowadzce trzeba go poprawić w wielu miejscach — i któreś na pewno zostanie pominięte.
- Pierwsza postać — w każdej komórce jedna wartość, żadnych list w polu.
- Druga postać — każda kolumna zależy od całego klucza, a nie jego części.
- Trzecia postać — kolumny nie zależą od siebie nawzajem, tylko od klucza.
4. Na co uważać w zadaniu projektowym
- Brak klucza głównego w którejś z tabel — to zwykle automatyczna utrata punktu.
- Klucz obcy po złej stronie relacji. Zawsze trafia do tabeli po stronie „wielu".
- Powtórzone dane w kilku tabelach zamiast odwołania przez klucz.
- Nieopisane typy danych, jeśli polecenie ich wymaga — data to nie tekst, a kwota to nie liczba całkowita.
Plan pracy na 210 minut, kolejność rozwiązywania i format plików wynikowych, na którym najłatwiej stracić punkty.
Korepetycje z informatyki
Zdajesz maturę rozszerzoną z informatyki?
Prowadzimy indywidualne przygotowanie do matury z informatyki — algorytmy, Python i C++, bazy danych i arkusz kalkulacyjny. Zajęcia online, na arkuszach CKE. Zobacz program i cennik.
Zobacz korepetycje z informatykiUczysz się w technikum informatycznym? Prowadzimy też przygotowanie do kwalifikacji INF.02, INF.03 i INF.04. Zobacz egzaminy zawodowe →
Nadal czujesz się niepewnie?
To tylko jeden z pewniaków. Na kursie przechodzimy przez nie wszystkie, krok po kroku, aż poczujesz ten spokój.
Pomóżcie mi zdać maturę!