Urządzenia peryferyjne
Drukarki (laserowe, atramentowe, igłowe - budowa i eksploatacja), skanery, monitory, urządzenia wskazujące, konfiguracja i udostępnianie zasobów.
Wstęp: dział, w którym punktuje się procedury, a nie definicje
Peryferia to najbardziej „serwisowy" fragment INF.02. Egzamin rzadko pyta, czym jest drukarka. Pyta o kolejność etapów druku laserowego, o to, który element wymienić, gdy plama powtarza się co kilka centymetrów, ile kosztuje wydruk strony przy danej cenie tonera i czym różni się rozdzielczość optyczna skanera od interpolowanej. To wiedza liczbowa i proceduralna — w zadaniu praktycznym nie ma czasu na zgadywanie.
📋 Spis treści
Podział i druk
1
Podział peryferiów: wejście, wyjście, wejście-wyjście
Kryterium jest jedno: w którą stronę płynie informacja względem jednostki centralnej. Wejściowe dostarcza dane do komputera, wyjściowe prezentuje wynik na zewnątrz, wejścia-wyjścia robi obie te rzeczy. Zadanie „zaklasyfikuj urządzenia z listy" pojawia się regularnie.
Zamieniają sygnał z zewnątrz na dane cyfrowe.
- klawiatura, mysz, trackball, touchpad
- skaner, aparat i kamera cyfrowa, mikrofon
- tablet graficzny, joystick, pióro świetlne
- czytnik kodów kreskowych, czytnik RFID
- czytnik linii papilarnych
Zamieniają dane cyfrowe na coś, co człowiek widzi lub słyszy.
- monitor, rzutnik (projektor multimedialny)
- drukarka, ploter
- głośniki, słuchawki
- syntezator mowy, drukarka brajlowska
Dane płyną w obie strony — to najczęstsza pułapka w tym zadaniu.
- urządzenie wielofunkcyjne (MFP): druk i skan
- ekran dotykowy, modem, karta sieciowa
- nagrywarka DVD/Blu-ray, pamięć USB, dysk zewnętrzny
- zestaw słuchawkowy z mikrofonem
Rozróżnienie, które warto mieć gotowe.
Peryferium to każde urządzenie poza jednostką centralną
(procesor, pamięć operacyjna). Peryferia dzielimy też na wewnętrzne
(napęd optyczny, dysk, karta rozszerzeń) i zewnętrzne.
To dwa niezależne kryteria — nie myl pytania „wejściowe czy wyjściowe"
z pytaniem „wewnętrzne czy zewnętrzne".
2
Rodzaje drukarek i porównanie technologii
Trzy główne technologie — laserowa, atramentowa i igłowa — różnią się zasadą działania, materiałem eksploatacyjnym i kosztem strony. Poniższa tabela to gotowa odpowiedź na zadanie „dobierz drukarkę do zastosowania i uzasadnij wybór".
| Cecha | Laserowa | Atramentowa | Igłowa (mozaikowa) |
|---|---|---|---|
| Zasada działania | elektrofotografia: laser rysuje obraz ładunkiem na bębnie, toner przywiera do naświetlonych miejsc i zostaje wtopiony w papier | głowica wyrzuca mikroskopijne krople tuszu — termicznie (bubble jet) lub piezoelektrycznie | matryca igieł uderza w taśmę barwiącą dociśniętą do papieru; znak powstaje z punktów (stąd „mozaikowa") |
| Materiał eksploatacyjny | toner, bęben, nagrzewnica; w kolorowej też pas transferowy i pojemnik na zużyty toner | kartridż z tuszem (CMYK osobno lub zbiorczy), często ze zintegrowaną głowicą | taśma barwiąca (ribbon), papier składanka z perforacją |
| Koszt strony A4 mono | niski, rzędu kilku groszy | wyraźnie wyższy; spada dopiero w modelach ze zbiornikami tuszu | bardzo niski — taśma starcza na tysiące stron |
| Szybkość | wysoka, 20–40 str./min, drukuje całą stronę naraz | średnia, 5–20 str./min, spada przy wysokiej jakości | niska, podawana w znakach na sekundę (cps) |
| Typowe zastosowanie | biuro i szkoła: dużo tekstu, duże nakłady, wydruk wodoodporny | dom, zdjęcia, kolor na papierze fotograficznym, małe nakłady | kasy, apteki, banki — wszędzie, gdzie potrzebna kopia przez kalkę |
| Główne wady | wysoka cena urządzenia, duży pobór mocy przy nagrzewaniu, emisja pyłów i ozonu | zasychanie dysz przy rzadkim użyciu, wysoki koszt strony, tusz zmywalny wodą | głośna praca, niska jakość grafiki, uboga paleta kolorów |
- Termiczna bezpośrednia — głowica grzewcza wypala obraz na papierze termoczułym. Bez tuszu i tonera; materiałem eksploatacyjnym jest sam papier. Kasy fiskalne, terminale, wagi.
- Wada: wydruk blaknie w cieple i na świetle — paragon po roku bywa pusty.
- Termotransferowa — barwnik przenoszony z taśmy na papier lub folię. Wydruk trwały, stąd etykiety logistyczne.
- FDM / FFF — najpopularniejsza: filament (PLA, ABS, PETG) topiony w dyszy i nakładany warstwa po warstwie. Materiał eksploatacyjny to szpula filamentu, zwykle 1,75 mm.
- SLA / DLP — utwardzanie ciekłej żywicy światłem UV. Większa dokładność, ale żywica jest droga i wymaga obróbki po druku.
- SLS — spiekanie proszku laserem, technologia przemysłowa.
- Ploter — wyjściowe urządzenie do grafiki wielkoformatowej; ploter tnący nie drukuje, tylko wycina nożem po ścieżce.
3
Cykl druku laserowego krok po kroku
Klasyk egzaminacyjny: „uporządkuj etapy procesu elektrofotograficznego" albo „opisz etap numer 4". Sześć etapów, zawsze w tej samej kolejności. Zapamiętaj też, który element odpowiada za który etap — drugie pytanie zwykle dotyczy wymiany podzespołu.
Ładowanie bębna — wałek ładujący (lub drut koronowy) pokrywa całą powierzchnię bębna światłoczułego jednorodnym ładunkiem ujemnym rzędu kilkuset woltów.
Naświetlanie (eksponowanie) — wiązka lasera odbita od obracającego się lustra wielokątnego omiata bęben linia po linii. W miejscach oświetlonych warstwa światłoczuła traci ładunek i powstaje utajony obraz elektrostatyczny.
Wywoływanie — wałek magnetyczny podaje na bęben naelektryzowany toner. Proszek przywiera tylko do obszarów naświetlonych; obraz staje się widoczny, ale wciąż leży na bębnie.
Przenoszenie (transfer) — wałek transferowy nadaje kartce ładunek przeciwny do ładunku tonera, więc proszek przeskakuje z bębna na papier. Zaraz potem następuje separacja: rozładowanie papieru, żeby nie owinął się wokół bębna.
Utrwalanie (fusing) — papier wjeżdża między wałek grzejny (rzędu 180–200°C) a wałek dociskowy. Toner topi się i wtapia w papier; dopiero teraz wydruk jest trwały — stąd ciepła kartka.
Czyszczenie — listwa czyszcząca zbiera z bębna resztki tonera do pojemnika na zużyty proszek, a lampa lub wałek rozładowujący neutralizuje pozostały ładunek przed kolejnym obiegiem.
Część podręczników rozbija cykl na siedem kroków, dokładając na początku przetwarzanie danych (procesor drukarki zamienia dokument na mapę bitową). Kolejność sześciu etapów fizycznych się nie zmienia.
- Kaseta z tonerem — wymieniana najczęściej; w tańszych modelach zintegrowana z bębnem, w biurowych rozdzielona.
- Bęben (drum) — własna wydajność, dłuższa niż tonera, w dziesiątkach tysięcy stron. Wrażliwy na światło.
- Nagrzewnica (fuser) — zużywalna, wymieniana po kilkudziesięciu tysiącach stron.
- Pas transferowy i pojemnik na zużyty toner — w drukarkach kolorowych, gdzie cztery kolory składają się na pasie.
- Rolki pobierające — gumowe, twardnieją i ślizgają się, co objawia się zacięciami.
Producent podaje wydajność kasety w stronach, ale zawsze przy 5% pokrycia strony — tyle zajmuje krótkie pismo urzędowe.
- Deklarowane 3000 stron przy 5% pokrycia to ok. 1500 stron przy pokryciu 10%.
- Gęsta tabela albo zdjęcie zjada kasetę kilkukrotnie szybciej, niż wynika z opakowania.
- Obciążalność miesięczna (duty cycle) to maksymalna liczba stron na miesiąc, jaką urządzenie zniesie — nie mylić z wydajnością tonera.
- Tryb ekonomiczny (EconoMode) zmniejsza gęstość druku i wydłuża życie kasety kosztem jakości.
4
Parametry druku: DPI, gramatura, formaty, koszt strony
Cztery grupy liczb, o które egzamin pyta wprost: rozdzielczość, papier, format i pieniądze. Wymiary formatów A0–A5 oraz wzór na koszt strony musisz znać z pamięci.
- DPI (dots per inch) — liczba punktów na cal. Typowa laserówka 600 × 600 dpi, lepsze modele 1200 dpi. Atramentowe podają nawet 4800 × 1200 dpi.
- Podwojenie DPI w obu osiach to czterokrotnie więcej punktów na tej samej powierzchni i dłuższe przetwarzanie strony.
- Gramatura — masa papieru w g/m². Papier biurowy 80 g/m², do prezentacji 90–120 g/m², fotograficzny 180–260 g/m², karton powyżej 200 g/m².
- Drukarka ma podany zakres obsługiwanej gramatury (np. 60–163 g/m²). Papier spoza zakresu to zacięcia i źle utrwalony toner.
- Duplex — automatyczny druk dwustronny. Bez tego modułu trzeba odwracać stos ręcznie.
| Format | Wymiary [mm] | Zastosowanie |
|---|---|---|
| A0 | 841 × 1189 | plakat, plotery |
| A1 | 594 × 841 | rysunek techniczny |
| A2 | 420 × 594 | plansza, mapa |
| A3 | 297 × 420 | tabele, schematy |
| A4 | 210 × 297 | standard biurowy |
| A5 | 148 × 210 | ulotka, notes |
Każdy kolejny format to połowa poprzedniego, złożona wzdłuż dłuższego boku. A0 ma powierzchnię 1 m², więc A4 to 1/16 m². Proporcja boków jest stała: 1 do pierwiastka z 2.
Treść: Toner o wydajności 2600 stron kosztuje 390 zł, ryza
500 arkuszy A4 kosztuje 25 zł. Oblicz koszt wydruku jednej strony i koszt
zlecenia na 1500 stron.
Rozwiązanie: Koszt strony z materiału eksploatacyjnego to
cena przez wydajność: 390 zł ÷ 2600 = 0,15 zł. Arkusz
papieru: 25 zł ÷ 500 = 0,05 zł. Razem 0,20 zł za stronę.
Zlecenie: 1500 × 0,20 zł = 300 zł.
Pułapka: uczniowie liczą sam toner i gubią papier. Druga
pułapka to pokrycie strony — przy pokryciu 10% deklarowaną wydajność
dzielisz przez dwa, bo producent podaje ją dla 5%.
- ppm (pages per minute) — liczba stron na minutę, podawana dla mono, prostego tekstu, jednostronnie. W kolorze i w duplexie realna prędkość jest niższa.
- Czas pierwszej strony (FPOT) — obejmuje wybudzenie i nagrzanie utrwalacza, w laserówce kilkanaście sekund. Dlatego pojedyncza strona wychodzi wolno mimo wysokiego ppm.
- cps (characters per second) — jednostka wydajności drukarek igłowych, osobna dla trybu draft i NLQ.
- Rachunek egzaminacyjny: drukarka 24 str./min wykona zlecenie 600 stron w 600 ÷ 24 = 25 minut.
5
Diagnostyka usterek wydruku
Zadanie praktyczne opisuje objaw i każe podać przyczynę oraz czynność naprawczą. Odpowiedź musi wskazywać konkretny podzespół — „drukarka jest zepsuta" nie jest odpowiedzią.
| Objaw na wydruku | Prawdopodobna przyczyna | Czynność naprawcza |
|---|---|---|
| Pionowe smugi i ciemne pasy przez całą stronę (laser) | zużyta listwa czyszcząca, zarysowany bęben, toner sypiący się z nieszczelnej kasety | wymiana kasety lub bębna, oczyszczenie drogi papieru z rozsypanego tonera |
| Blady, jasny wydruk na całej powierzchni | kończący się toner, tryb oszczędny, niska gęstość druku w sterowniku, zabrudzona optyka lasera, wilgotny papier | rozprowadzić toner w kasecie, wyłączyć EconoMode, podnieść gęstość druku, wyczyścić optykę, wymienić papier |
| Plamy powtarzające się w stałych odstępach (co kilka centymetrów) | uszkodzenie w jednym punkcie obwodu wałka — odstęp plam równa się obwodowi elementu (bęben, wałek grzejny, transferowy) | zmierzyć odstęp linijką, porównać z tabelą obwodów w dokumentacji, wymienić wskazany element |
| Wydruk rozmazuje się pod palcem | uszkodzona lub niedogrzana nagrzewnica, gramatura papieru spoza zakresu urządzenia | wymiana zespołu utrwalającego, dobranie papieru zgodnego ze specyfikacją |
| Częste zacięcia papieru (paper jam) | wyślizgane rolki pobierające, przepełniona kaseta, pofalowany lub wilgotny papier, ciało obce w torze | wymiana rolek, ustawienie prowadnic pod format, przekartkowanie ryzy; papier wyciągaj zgodnie z kierunkiem druku |
| Białe poziome paski, ubytki liter (atramentowa) | zaschnięte lub zapowietrzone dysze głowicy — typowe po kilku tygodniach przerwy | test dysz, czyszczenie głowicy ze sterownika, w ostateczności wymiana kartridża lub głowicy |
| Przekłamane kolory względem ekranu | brak kalibracji, zły profil kolorów, pusty jeden z kartridży CMYK | kalibracja, właściwy profil ICC i rodzaj papieru w sterowniku |
| Blady wydruk lub brakujące punkty w znakach (igłowa) | zużyta taśma barwiąca albo uszkodzona igła w głowicy | wymiana kasety z taśmą; brak wciąż tego samego punktu wskazuje na głowicę |
| Zamiast dokumentu wychodzą strony przypadkowych znaków | niewłaściwy sterownik lub zły język opisu strony (PCL zamiast PostScript) | sterownik dokładnie dla modelu, ustawienie właściwej emulacji |
Objaw „drukarka nic nie drukuje" to nie usterka mechaniczna.
Zanim rozkręcisz urządzenie, sprawdź warstwę programową: kolejkę, tryb
offline i wstrzymanie drukowania, usługę bufora wydruku, wybór
drukarki domyślnej oraz port wskazujący prawidłowy adres IP. W zadaniach
praktycznych ten scenariusz pojawia się częściej niż realna awaria sprzętu.
6
Skanery, OCR i czytniki kodów
Skaner zamienia obraz z papieru na mapę bitową. Najczęściej punktowana jest różnica między rozdzielczością optyczną a interpolowaną oraz to, że OCR jest funkcją oprogramowania, a nie skanera.
- Płaski (flatbed) — dokument leży na szybie, przesuwa się głowica. Uniwersalny: zeskanuje książkę i pogniecioną kartkę.
- Rolkowy / przelotowy (sheetfed) — to dokument jest przeciągany obok nieruchomej głowicy. Szybki przy stosach luźnych kartek, ale nie zeskanuje oprawionej książki.
- ADF (Automatic Document Feeder) — podajnik automatyczny nad skanerem płaskim; łączy zalety obu konstrukcji.
- Bębnowy — poligraficzny, najwyższa jakość, oryginał na obracającym się bębnie.
- Ręczny i do slajdów — nisze: fragmenty dokumentów i materiały prześwitujące.
- Rozdzielczość w dpi (ppi), podawana jako para liczb, np. 1200 × 2400.
- Głębia koloru — 24 bity to 8 bitów na kanał RGB, czyli 16,7 mln barw; do materiałów archiwalnych stosuje się 48 bitów (16 na kanał).
- Gęstość optyczna (Dmax) — rozróżnianie odcieni w ciemnych partiach; istotna przy kliszach.
- Matryca — CCD (lepsza głębia ostrości, radzi sobie z niepłaskim oryginałem) lub CIS (tańsza, cieńsza, wymaga płaskiego dokumentu).
- Interfejs sterownika — TWAIN lub WIA; bez sterownika program graficzny nie zobaczy skanera.
Rozdzielczość optyczna to rzeczywista rozdzielczość
sprzętu: wynika z liczby elementów światłoczułych matrycy na cal oraz
z kroku silnika przesuwającego głowicę. Tylko ona mówi, ile szczegółów
skaner naprawdę zarejestruje.
Rozdzielczość interpolowana to wynik obliczeń: program
dorysowuje piksele pośrednie, uśredniając sąsiednie. Obraz robi się większy,
ale nie pojawia się w nim ani jeden nowy szczegół — jest
tylko rozmyty i zajmuje więcej miejsca (np. 19200 dpi przy optycznej
1200 dpi).
Jak czytać parę liczb, np. 1200 × 2400 dpi: pierwsza to
rozdzielczość matrycy w poprzek dokumentu, druga to krok mechanizmu przesuwu
wzdłuż. Za rozdzielczość optyczną przyjmuje się mniejszą z tych
dwóch, czyli 1200 dpi.
OCR (Optical Character Recognition) to rozpoznawanie znaków: oprogramowanie analizuje kształty na obrazie i zamienia je na edytowalny, przeszukiwalny tekst. Skan bez OCR jest zwykłym obrazkiem — nie zaznaczysz w nim słowa i nie znajdziesz go wyszukiwarką.
- Do sensownego OCR skanuj w co najmniej 300 dpi; przy 150 dpi litery rozmywają się i rośnie liczba błędów.
- Skala szarości lub tryb czarno-biały daje mniejszy plik i często lepsze rozpoznanie niż pełny kolor.
- Typowy efekt to PDF z warstwą tekstową: widać oryginalny obraz, a pod spodem leży rozpoznany tekst.
- OCR zawodzi na piśmie odręcznym, skanach krzywych i dokumentach z tłem.
Treść: Skanujesz A4 (210 × 297 mm) w 300 dpi i głębi
24 bity. Oszacuj rozmiar nieskompresowanego pliku.
Rozwiązanie: 210 mm to ok. 8,27 cala, 297 mm to ok. 11,69
cala. W pikselach: 8,27 × 300 ≈ 2481 oraz 11,69 × 300 ≈ 3507, razem ≈ 8,7
mln pikseli. Głębia 24 bity to 3 bajty na piksel, więc 8,7 mln × 3 B ≈
26 MB.
Wniosek: podwojenie rozdzielczości do 600 dpi daje plik
czterokrotnie większy, bo rośnie w obu wymiarach. Dlatego
dokumenty tekstowe skanuje się w 300 dpi, a nie „na maksa".
- Laserowy — wiązka omiata kod liniowy (1D, np. EAN-13). Szybki, ale tylko kody jednowymiarowe.
- CCD — linijka fotodiod, odczyt ze zbliżenia, bez części ruchomych, więc odporny na upadki.
- Imager 2D — robi zdjęcie i analizuje je; odczyta kod kreskowy, QR i DataMatrix w dowolnej orientacji, także z ekranu telefonu.
- Tryb emulacji klawiatury (keyboard wedge) — czytnik zgłasza się przez USB jako klawiatura i „wpisuje" odczytany ciąg w aktywne pole, więc działa bez sterownika i dedykowanego programu.
7
Monitory, rzutniki i urządzenia wskazujące
Egzamin pyta o dobór matrycy do zastosowania i o znaczenie parametrów. Zapamiętaj skrót: TN dla szybkości, IPS dla kolorów, VA dla kontrastu.
| Typ | Mocne strony | Słabe strony | Do czego |
|---|---|---|---|
| TN | najkrótszy czas reakcji, najtańsza | wąskie kąty widzenia, słabe barwy | gry, stanowiska budżetowe |
| IPS | najwierniejsze kolory, kąty do 178° | droższa, IPS glow, czerń mniej głęboka | grafika, DTP, fotografia, biuro |
| VA | najwyższy kontrast statyczny, głęboka czerń | smużenie w ciemnych scenach | film, ekrany zakrzywione |
| OLED | piksel świeci sam, czerń absolutna, błyskawiczna reakcja | ryzyko wypalenia, cena | monitory premium, telewizory, telefony |
TN, IPS i VA to odmiany LCD — ciekłokrystaliczne, wymagające podświetlenia (dziś LED). OLED podświetlenia nie potrzebuje. „Monitor LED" nie jest typem matrycy, tylko opisem źródła światła.
- Rozdzielczość: 1366 × 768 (stare laptopy), 1920 × 1080 Full HD, 1920 × 1200 WUXGA, 2560 × 1440 QHD, 3840 × 2160 4K UHD.
- Proporcje: 4:3 (stary typ), 16:9 (standard), 16:10, 21:9 (panoramiczne).
- Czas reakcji w ms, mierzony GtG — im mniejszy, tym mniej smużenia.
- Odświeżanie w Hz: 60 Hz w biurze, 144 i 240 Hz w monitorach do gier.
- Kontrast statyczny (np. 1000:1) to realna różnica bieli i czerni; dynamiczny (np. 20 000 000:1) powstaje przez przygaszanie podświetlenia.
- Jasność w cd/m² — 250–350 wystarcza w biurze.
- Plamka (pixel pitch) — odległość środków sąsiednich pikseli w mm; im mniejsza, tym ostrzejszy obraz.
- VESA — rozstaw otworów montażowych (np. 100 × 100 mm) pod uchwyt. Powłoka matowa rozprasza odbicia, błyszcząca lustrzy się przy oknie.
- Technologia: DLP (mikrolusterka, wysoki kontrast, efekt tęczy), 3LCD (trzy panele LCD, żywe kolory), LCoS (najwyższa jakość).
- Jasność w lumenach ANSI — parametr najważniejszy. Zaciemniona sala: ok. 2000 lm, jasna sala lekcyjna: 3000–4000 lm.
- Rozdzielczość natywna to fizyczna rozdzielczość panelu. „Obsługiwana" znaczy tylko, że rzutnik przyjmie sygnał i go przeskaluje.
- Źródło światła: lampa (żywotność w tysiącach godzin, wymienna, traci jasność) albo laser/LED (dłuższa żywotność, start bez rozgrzewania).
- Współczynnik projekcji (throw ratio) wiąże odległość od ekranu z szerokością obrazu; modele krótkoogniskowe dają duży obraz z bliska.
- Korekcja trapezowa (keystone) prostuje obraz przy ustawieniu skośnym.
DPI (CPI) to czułość: ile punktów przesunięcia kursora przypada na cal ruchu myszą. Typowo 800–1600, w modelach dla graczy kilkanaście tysięcy. Wyższe DPI znaczy „szybszy kursor", a nie „lepsza mysz". Drugi parametr to częstotliwość raportowania (polling rate): 125 Hz to raport co 8 ms, 1000 Hz co 1 ms. Sensor optyczny radzi sobie na szkle gorzej niż laserowy.
Membranowa — elastyczna membrana zwiera styki. Tania, cicha, płaska, mniej trwała. Mechaniczna — każdy klawisz ma własny przełącznik, trwałość w dziesiątkach milionów naciśnięć, przełączniki bywają wymienne, obsługuje N-key rollover (wiele klawiszy naraz). Układ QWERTY, wariant polski programisty daje polskie znaki przez prawy Alt.
Tablet opisują: obszar roboczy (np. A5), rozdzielczość w LPI i liczba poziomów nacisku piórka (2048, 4096, 8192) — od niej zależy płynne przejście grubości kreski. Piórko zwykle jest bezbateryjne, zasilane indukcyjnie. Ekrany dotykowe: rezystancyjny reaguje na nacisk (działa w rękawiczce, gorszy obraz), pojemnościowy wykrywa pole elektryczne palca i obsługuje gesty wielodotykowe.
8
Sterowniki, kolejka wydruku i drukarka w sieci
Ostatni blok to czysta praktyka: zainstalować sterownik, ustawić port, udostępnić drukarkę, opanować kolejkę. W zadaniu praktycznym trzeba to wyklikać albo opisać krok po kroku, więc znaj nazwy przystawek i poleceń.
- Sterownik tłumaczy żądanie systemu na język urządzenia. Instalujesz go dla konkretnego modelu i wersji systemu (32- lub 64-bitowej).
- PCL — język opisu strony od HP, szybki, wystarczający w biurze. PostScript — dokładniejszy przy grafice wektorowej, wymagany przez część programów DTP.
- Sterownik uniwersalny (klasy) — pozwoli drukować, ale odcina funkcje takie jak duplex czy wybór podajnika.
- Plug and Play — system sam wykrywa urządzenie i pobiera sterownik; przy nietypowym sprzęcie wskazujesz plik
.infręcznie. - Żółty wykrzyknik przy urządzeniu w Menedżerze urządzeń to prawie zawsze brak lub zły sterownik.
- Spooling — zadanie trafia najpierw na dysk, nie prosto do drukarki. Program zwalnia się natychmiast, a wydruki ustawiają się w kolejce.
- W Windows odpowiada za to usługa Bufor wydruku (Print Spooler); pliki tymczasowe leżą w
C:\Windows\System32\spool\PRINTERS. - Zablokowana kolejka: zatrzymaj usługę, usuń zawartość tego katalogu, uruchom usługę ponownie.
- Zadaniom można nadawać priorytet, wstrzymywać je i wznawiać, a drukarce ustawić godziny dostępności.
- W Linuksie tę rolę pełni CUPS z panelem pod adresem
http://localhost:631.
- Drukarka udostępniona — podłączona kablem do komputera, który dzieli ją z siecią pod adresem
\komputer\udzial. Wada: gdy ten komputer jest wyłączony, nikt nie drukuje. - Drukarka sieciowa — własna karta sieciowa i adres IP, praca niezależna od stacji. Nadaj jej adres statyczny lub rezerwację w DHCP — zmiana IP zrywa połączenie ze wszystkimi stacjami.
- Serwer wydruku — komputer lub małe urządzenie pośredniczące: trzyma sterowniki, zarządza kolejkami, uprawnieniami i ewidencją wydruków.
- Porty i protokoły: RAW na porcie 9100 (najczęstszy przy druku po TCP/IP), LPR/LPD na 515, IPP na 631 (używany przez CUPS).
- Uprawnienia w Windows: Drukowanie, Zarządzanie dokumentami (kasowanie cudzych zadań), Zarządzanie drukarkami (zmiana ustawień i udostępniania).
Kolejność czynności: zainstaluj sterownik na serwerze, włącz udostępnianie i nadaj nazwę udziału (bez spacji i polskich znaków), ustaw uprawnienia, sprawdź w zaporze regułę udostępniania plików i drukarek, a potem podłącz drukarkę na stacji klienckiej.
control printers :: okno Urzadzenia i drukarki
printmanagement.msc :: przystawka Zarzadzanie drukowaniem
devmgmt.msc :: Menedzer urzadzen - sterowniki
:: odblokowanie zablokowanej kolejki wydruku
net stop spooler
del /Q /F C:\Windows\System32\spool\PRINTERS\*.*
net start spooler
:: podlaczenie drukarki udostepnionej w sieci
rundll32 printui.dll,PrintUIEntry /in /n "\\SERWER\HP-LJ-2035"
:: PowerShell
Get-Printer | Select-Object Name, PortName, DriverName
Add-Printer -ConnectionName "\\SERWER\HP-LJ-2035"
Add-PrinterPort -Name "IP_192.168.1.50" -PrinterHostAddress 192.168.1.50
Set-Printer -Name "HP-LJ-2035" -Shared $true -ShareName "HP2035"
Get-PrintJob -PrinterName "HP-LJ-2035" # zawartosc kolejki
Remove-PrintJob -PrinterName "HP-LJ-2035" -ID 3
Restart-Service -Name Spoolerlpstat -p -d # lista drukarek i drukarka domyslna
lpstat -t # pelny stan systemu wydruku
lpinfo -v # wykryte urzadzenia i dostepne porty
sudo lpadmin -p HP2035 -E -v socket://192.168.1.50:9100 -m everywhere
# dodanie drukarki sieciowej, port 9100 (RAW)
sudo lpadmin -d HP2035 # ustawienie drukarki domyslnej
sudo lpadmin -x HP2035 # usuniecie drukarki
lp -d HP2035 raport.pdf # wydruk pliku
lp -d HP2035 -n 3 -o sides=two-sided-long-edge raport.pdf
lpq -P HP2035 # kolejka wydruku
lprm 27 # usuniecie zadania o numerze 27
cancel -a HP2035 # usuniecie wszystkich zadan drukarki
sudo systemctl restart cups # restart uslugi wydrukuPanel webowy CUPS na porcie 631 pozwala zrobić to samo w przeglądarce: dodać drukarkę, ustawić domyślną, obejrzeć kolejkę i historię zadań.
- Mylenie rozdzielczości optycznej z interpolowaną. Interpolowana nie wnosi nowych szczegółów. Gdy podano parę liczb, optyczna to zawsze ta mniejsza.
- Zamiana kolejności etapów druku laserowego. Poprawnie: ładowanie, naświetlanie, wywoływanie, przenoszenie, utrwalanie, czyszczenie.
- Liczenie kosztu strony bez papieru. Cena ryzy podana w treści to sygnał, że koszt arkusza trzeba doliczyć do kosztu tonera.
- Wydajność tonera jako wartość bezwzględna. Producent podaje ją przy 5% pokrycia strony; przy gęstym wydruku realna liczba stron jest kilkukrotnie mniejsza.
- Urządzenie wielofunkcyjne wpisane jako „wyjściowe". MFP drukuje i skanuje, więc jest urządzeniem wejścia-wyjścia. Podobnie ekran dotykowy i modem.
- „Monitor LED" jako typ matrycy. LED to podświetlenie panelu LCD. Typy matrycy to TN, IPS i VA, a OLED to osobna technologia bez podświetlenia.
- Kontrast dynamiczny jako miara jakości. Porównuj kontrast statyczny; dynamiczny powstaje przez przygaszanie podświetlenia.
- Diagnozowanie „braku wydruku" od strony mechaniki. Najpierw kolejka, tryb offline, bufor wydruku i port. Dopiero potem sprzęt.
Etapy druku laserowego i koszt strony wchodzą do głowy dopiero wtedy, gdy kilka razy je wyrecytujesz i policzysz. Rozwiąż test z tego działu.