INF.02 styczeń 2026 — wymiana RAM, skrypt konta.sh i serwer DHCP

maska /29        11111111.11111111.11111111.11111000
               255      .255      .255      .248
liczba adresow   2^3 = 8, hostow uzytecznych 8 - 2 = 6
krok podsieci    256 - 248 = 8  ->  bloki .0, .8, .16, .24, ...

adres sieci      90.90.0.0
pierwszy host    90.90.0.1     <- interfejs WAN rutera
               90.90.0.2     <- brama domyslna rutera (wg arkusza)
               90.90.0.3     <- interfejs serwera od strony rutera
ostatni host     90.90.0.6
rozgloszeniowy   90.90.0.7

maska /24        255.255.255.0
adres sieci      10.80.0.0
pierwszy host    10.80.0.1
               10.80.0.2     <- serwer od strony przelacznika,
                                jednoczesnie brama i DNS dla stacji
               10.80.0.3     <- przelacznik (adres zarzadzajacy)
zakres DHCP      10.80.0.10 ... 10.80.0.30   (21 adresow)
ostatni host     10.80.0.254
rozgloszeniowy   10.80.0.255   <- to wpisujesz w opcji broadcast-address

1. Zamknij system poprawnie, odłącz kabel zasilający od zasilacza, a jeśli zasilacz ma wyłącznik — przestaw go w pozycję 0.
2. Przytrzymaj przycisk zasilania kilka sekund przy odłączonym kablu — rozładujesz kondensatory na płycie.
3. Zdejmij pokrywę obudowy, wkręty odłóż w jedno miejsce.
4. Wyrównaj potencjały: załóż opaskę antystatyczną, a przy jej braku dotknij niepomalowanego metalu obudowy i utrzymuj kontakt.
5. Odchyl obie zatrzaski gniazda DIMM — moduł sam się uniesie.
6. Wyjmij pamięć trzymając za krawędzie boczne, nigdy za złocone styki ani układy. Odłóż na matę antystatyczną lub do opakowania po zapasowej kości.
7. W zapasowym module sprawdź wycięcie kodujące na dolnej krawędzi — musi trafić na wypust gniazda. DDR3, DDR4 i DDR5 mają je w różnych miejscach i mechanicznie nie wejdą w obce gniazdo.
8. Wsuń moduł pionowo i dociśnij równomiernie oba końce, aż zatrzaski same wskoczą i klikną. Zatrzask niezamknięty do końca to niewykryta pamięć po starcie.
9. Podnieś rękę i zgłoś gotowość. Obudowy jeszcze nie zamykasz.
10. Po zgodzie: zamknij pokrywę, przykręć, podłącz zasilanie, uruchom Windows.

• Ładunek na ciele człowieka sięga kilku kilowoltów, a do uszkodzenia struktury układu pamięci wystarcza kilkadziesiąt wolt. Uszkodzenie bywa utajone — moduł działa, ale zaczyna sypać błędami po tygodniach.
• Nie pracuj przy podłączonym kablu zasilającym „bo komputer i tak wyłączony" — zasilacz ATX trzyma na płycie napięcie czuwania 5 V.
• Nie kładź modułu na dywanie, na spodniach ani stykami na blacie.

systeminfo                              system, pamiec, model plyty
msinfo32                                pelne podsumowanie w oknie
dxdiag                                  karta graficzna i jej producent
wmic cpu get name, maxclockspeed        procesor i taktowanie
wmic diskdrive get model, size, mediatype

# PowerShell - dziala tam, gdzie wmic juz usunieto
Get-CimInstance Win32_Processor | Select-Object Name, MaxClockSpeed
Get-PhysicalDisk | Select-Object FriendlyName, MediaType, Size

1. Na nośniku Egzamin-x utwórz folder Wymagania — nazwa dokładnie taka.
2. Rób zrzuty całego ekranu, nie kadrowane wycinki jednego pola.
3. Nazywaj pliki opisowo: procesor.png, ram.png, dysk.png, wirtualizacja.png, karta_graficzna.png, system.png.
4. Zapisuj na bieżąco i na koniec otwórz folder na USB, żeby sprawdzić, czy pliki tam są i się otwierają.

Korzystanie z programu jest mozliwe. Stacja pracuje pod Windows 11 (wymagane
Windows 10 lub nowszy), procesor Intel Core i5-10400 nalezy do rodziny
Core i3/5/7/9, karta graficzna Intel UHD 630 jest karta wbudowana,
wirtualizacja jest wlaczona, pamiec RAM 8 GB spelnia minimum 8 GB,
a dysk jest typu SSD. Wszystkie zalecane wymagania sa spelnione.

Gdy ktorys parametr nie pasuje, zaczynasz od niego:
"Korzystanie z programu nie jest mozliwe. Zainstalowana pamiec RAM wynosi
4 GB, a program wymaga 8 GB lub wiecej." - i dalej wymieniasz reszte
parametrow, ktore sa zgodne.

pin   T568B                    T568A
1    bialo-pomaranczowy       bialo-zielony
2    pomaranczowy             zielony
3    bialo-zielony            bialo-pomaranczowy
4    niebieski                niebieski            (bez zmian)
5    bialo-niebieski          bialo-niebieski      (bez zmian)
6    zielony                  pomaranczowy
7    bialo-brazowy            bialo-brazowy        (bez zmian)
8    brazowy                  brazowy              (bez zmian)

Roznica A vs B: zamieniona para pomaranczowa z zielona.
Piny 4, 5, 7, 8 sa w obu normach identyczne.

• Prosty: po obu stronach ta sama sekwencja — tu T568B na obu wtykach. Łączy urządzenia różnych typów. Krosowany: jedna strona A, druga B, do urządzeń tego samego typu. Arkusz żąda prostego, więc nie kombinuj.
• Linka (stranded) — żyła spleciona z cienkich drucików, kabel miękki. To kabel połączeniowy i właśnie jego bierzesz, bo obie strony kończysz wtykami.
• Drut (solid) — pojedyncza sztywna żyła, kabel instalacyjny do koryt, zakańczany w gnieździe i panelu w złączu szczelinowym IDC.
• U/UTP to kabel nieekranowany: pierwsza litera U oznacza brak ekranu wspólnego, druga brak ekranu na parach. Nie bierz F/UTP ani S/FTP, jeśli leży obok. Wtyki też mają warianty do linki i do drutu — pomylony potrafi nie złapać kontaktu.

1. Zdejmij 2–3 cm izolacji zewnętrznej, nie nacinając izolacji żył.
2. Rozkręć pary, wyprostuj żyły i ułóż od razu w kolejności T568B.
3. Przytnij wiązkę jednym cięciem prostopadle, zostawiając ok. 12–14 mm od krawędzi izolacji zewnętrznej.
4. Wsuń do wtyku tak, by wszystkie osiem żył dotknęło czoła wtyku — sprawdź pod światło od przodu.
5. Izolacja zewnętrzna musi wejść pod zaczep odciążający; rozplot poza wtykiem nie większy niż 13 mm.
6. Zaciśnij jednym pełnym ruchem, do zatrzaśnięcia grzechotki. Powtórz na drugim końcu w tej samej sekwencji.
7. Podnieś rękę i przetestuj kabel przy egzaminatorze — diody 1…8 mają zapalać się po kolei i równolegle po obu stronach.

• Zdejmij ok. 3 cm izolacji z kabla drutowego, nie rozplatając par bardziej niż to konieczne.
• Ułóż żyły według kolorowej naklejki na module — panele i keystone mają dwa rzędy oznaczeń, A i B. Wybierasz B, skoro cała instalacja jest w T568B. Mieszanie A i B na dwóch końcach daje kabel krosowany przez przypadek.
• Wbij żyły narzędziem uderzeniowym (nóż LSA / punch down) ostrzem odcinającym na zewnątrz modułu — jednym ruchem wciska żyłę w złącze IDC i obcina nadmiar.
• Rozplot przy złączu nie większy niż 13 mm, inaczej psuje się parametr NEXT przy pomiarze.
• Zatrzaśnij moduł w gnieździe lub panelu, opisz port, zepnij kabel opaską. Tor wygląda tak: gniazdo naścienne → kabel drutowy → panel krosowy → patchcord → przełącznik.

RUTER (port WAN, 90.90.0.1/29)
 |  kabel prosty
SERWER LINUX  interfejs 1: 90.90.0.3/29   <- strona rutera
            interfejs 2: 10.80.0.2/24   <- strona przelacznika
 |  kabel prosty
PRZELACZNIK (10.80.0.3/24)
 |  kabel prosty (ten wykonany przez Ciebie)
STACJA ROBOCZA WINDOWS   polaczenie LAN_S, adres z DHCP 10.80.0.10-30

1. Znajdź w dokumentacji fabryczny adres, login i hasło — typowo 192.168.0.1 lub 192.168.1.1, admin/admin.
2. Wepnij komputer w port LAN urządzenia (nigdy w WAN) i ustaw na karcie adres z podsieci fabrycznej, np. 192.168.0.50/24.
3. Wejdź przeglądarką na adres urządzenia. Jeśli wymusi zmianę hasła — ustaw dowolne spełniające wymogi i zapisz je na brudno, bo będziesz wracał.

1. Sieć → WAN. Typ połączenia zmień z dynamicznego na Statyczny IP. Adres 90.90.0.1, maska 255.255.255.248 (to jest /29), brama 90.90.0.2.
2. W tym samym oknie DNS: podstawowy 208.67.222.222, zapasowy 208.67.220.220. Gdy formularz ma jedno pole, wpisujesz pierwszy — arkusz mówi „drugi, jeśli jest wymagany".
3. Sieć → LAN. Adres 10.90.0.1, maska 255.255.255.0. Po zatwierdzeniu ruter zmieni adres panelu i zerwie połączenie — przestaw adres karty na 10.90.0.x i wejdź ponownie.
4. DHCP → Ustawienia DHCP → Wyłącz, zapisz. Jawne wymaganie arkusza i osobno sprawdzany punkt.
5. Restart urządzenia, jeśli panel go wymaga, zrób przed zgłoszeniem ręki. Zostaw na ekranie widoczną konfigurację WAN.

1. Wejdź do panelu adresem fabrycznym z dokumentacji.
2. Odszukaj System → System IP / IP Setting (bywa też interfejs VLAN 1).
3. Przestaw tryb z DHCP na Static: adres 10.80.0.3, maska 255.255.255.0, brama 10.80.0.2.
4. Zapisz i wykonaj Save Config, żeby ustawienia przetrwały restart. Przestaw kartę komputera na 10.80.0.x, sprawdź panel pod nowym adresem i zgłoś gotowość ręką.

enable
configure terminal
interface vlan 1
ip address 10.80.0.3 255.255.255.0
no shutdown
exit
ip default-gateway 10.80.0.2
end
write memory

ip a                      lista interfejsow i adresow
ip link show              stan UP/DOWN oraz NO-CARRIER
sudo ethtool ens33        pole "Link detected: yes"

sudo ip addr add 90.90.0.3/29 dev ens33
sudo ip link set ens33 up
sudo ip route add default via 90.90.0.1

sudo ip addr add 10.80.0.2/24 dev ens34
sudo ip link set ens34 up

ip a show ens33
ip route

auto ens33
iface ens33 inet static
  address 90.90.0.3
  netmask 255.255.255.248
  gateway 90.90.0.1

auto ens34
iface ens34 inet static
  address 10.80.0.2
  netmask 255.255.255.0
  dns-nameservers 10.80.0.2

INTERFACESv4="ens34"
INTERFACESv6=""

# serwer autorytatywny - jedyne zrodlo adresow w tej podsieci
authoritative;

# czasy dzierzawy w sekundach: 1 godzina i 3 godziny
default-lease-time 3600;
max-lease-time 10800;

option domain-name "egzamin.edu";
option domain-name-servers 10.80.0.2;

subnet 10.80.0.0 netmask 255.255.255.0 {
  range 10.80.0.10 10.80.0.30;
  option routers 10.80.0.2;
  option broadcast-address 10.80.0.255;
  option subnet-mask 255.255.255.0;
}

sudo dhcpd -t -cf /etc/dhcp/dhcpd.conf      test skladni przed startem
sudo systemctl restart isc-dhcp-server
sudo systemctl enable isc-dhcp-server
sudo systemctl status isc-dhcp-server       ma byc active (running)
sudo journalctl -u isc-dhcp-server -n 30    log, gdy usluga nie wstaje
cat /var/lib/dhcp/dhcpd.leases              wydane dzierzawy

cd /home/administrator
mkdir skrypty_admina
cd skrypty_admina
nano konta.sh

sudo chmod 710 /home/administrator/skrypty_admina/konta.sh
ls -l konta.sh                     kontrola: -rwx--x---

#!/bin/bash
# konta.sh - tworzy 5 kont uzytkownikow wraz z katalogami domowymi
# wywolanie: ./konta.sh nazwa_bazowa_uzytkownika nazwa_bazowa_katalogu

# sprawdzenie liczby przekazanych parametrow
if [ $# -ne 2 ]
then
  echo "Blad: skrypt wymaga dwoch parametrow."
  echo "Uzycie: $0 nazwa_bazowa_uzytkownika nazwa_bazowa_katalogu"
  exit 1
fi

uzytkownik=$1
katalog=$2

for i in 1 2 3 4 5
do
  useradd -m -d /home/$katalog$i $uzytkownik$i
  echo "Utworzono konto $uzytkownik$i z katalogiem /home/$katalog$i"
done

exit 0

#!/bin/bash
for i in 1 2 3 4 5
do
  useradd -m -d /home/$2$i $1$i
done

for i in 1 2 3 4 5          lista wartosci, najczytelniejsza
for i in $(seq 1 5)         przez polecenie seq
for ((i=1; i<=5; i++))      petla arytmetyczna w stylu C

i=1                         petla while z licznikiem
while [ $i -le 5 ]
do
  useradd -m -d /home/$2$i $1$i
  i=$((i+1))
done

cd /home/administrator/skrypty_admina

sudo chmod 710 /home/administrator/skrypty_admina/konta.sh   <- do tabeli 3
sudo ./konta.sh uczen 3TI                                    <- do tabeli 3

tail -5 /etc/passwd         czy konta powstaly
ls -l /home                 czy katalogi 3TI1...3TI5 istnieja
id uczen3

# oczekiwany efekt
uczen1 -> /home/3TI1    uczen2 -> /home/3TI2    uczen3 -> /home/3TI3
uczen4 -> /home/3TI4    uczen5 -> /home/3TI5

ZLE:    uzytkownik = $1
DOBRZE: uzytkownik=$1
 Spacje wokol znaku rownosci sa zabronione.
 Komunikat: uzytkownik: command not found

ZLE:    if [$# -ne 2]
DOBRZE: if [ $# -ne 2 ]
 Nawias kwadratowy to polecenie test, musi byc otoczony spacjami.
 Komunikat: [1: command not found

ZLE:    if [ $1 == 2 ]        do porownania liczb
DOBRZE: if [ $1 -eq 2 ]
 Dla liczb: -eq -ne -lt -le -gt -ge. Dla tekstu: = oraz !=

ZLE:    for i in 1 2 3 4 5 do ... done
DOBRZE: slowo "do" w nowej linii albo poprzedzone srednikiem
 Komunikat: syntax error near unexpected token done

ZLE:    i = i + 1
DOBRZE: i=$((i+1))
 Bash sam z siebie nie liczy - arytmetyka w podwojnych nawiasach.

ZLE:    useradd -d /home/$2 $i $1 $i
DOBRZE: useradd -d /home/$2$i $1$i
 Spacja rozbija argument na dwa i nazwa konta wychodzi bledna.

ZLE:    plik zapisany w Windows i skopiowany na Linuksa
DOBRZE: dos2unix konta.sh
 Znaki CRLF daja komunikat: bad interpreter: /bin/bash^M

ZLE:    konta.sh uczen 3TI          albo ./konta.sh bez prawa x
DOBRZE: ./konta.sh uczen 3TI        po chmod 710
 Komunikaty: command not found oraz Permission denied

bash -n konta.sh                sprawdza sama skladnie, nic nie wykonuje
bash -x konta.sh uczen 3TI      pokazuje kazda linie przed wykonaniem
echo $1 $2 $#                   wstaw na poczatku, gdy parametry nie dochodza

netsh interface set interface name="Ethernet" newname="LAN_S"
netsh interface ip set address name="LAN_S" source=dhcp
netsh interface ip set dns name="LAN_S" source=dhcp

ipconfig /release
ipconfig /renew
ipconfig /all      sprawdz adres, brame, DNS i domene egzamin.edu

Enable-WindowsOptionalFeature -Online -FeatureName Microsoft-Windows-Subsystem-Linux -NoRestart

dism /online /enable-feature /featurename:Microsoft-Windows-Subsystem-Linux /norestart

net user asystent Haslo123! /add
net localgroup Uzytkownicy asystent /add     (w wersji EN: Users)
net user asystent                            kontrola czlonkostwa grup

1. Ten komputer → prawy przycisk na dysku C → Właściwości → zakładka Przydział → Pokaż ustawienia przydziału.
2. Zaznacz Włącz zarządzanie przydziałami.
3. Wpisy przydziału → Przydział → Nowy wpis przydziału → wybierz użytkownika asystent.
4. Ustaw Ogranicz miejsce na dysku do 8 GB i Ustaw poziom ostrzeżeń na 7 GB. W obu polach przestaw jednostkę z KB na GB — to najczęstsza pomyłka w tym punkcie.

gpedit.msc

Konfiguracja uzytkownika
Szablony administracyjne
  Panel sterowania
    Personalizacja
      "Uniemozliw zmienianie tla pulpitu"   ->  Wlaczone

wersja EN: User Configuration > Administrative Templates >
Control Panel > Personalization > Prevent changing desktop background

po zmianie zasady:  gpupdate /force

# stacja robocza (Windows)
ipconfig             adres IPv4, maska, brama
ipconfig /all        dodatkowo serwer DHCP, DNS i sufiks egzamin.edu

# serwer (Linux)
ping -c 4 10.80.0.25      stacja robocza - adres odczytany z ipconfig
ping -c 4 10.80.0.3       przelacznik
ping -c 4 90.90.0.1       interfejs WAN rutera

# gdy cos nie odpowiada
ip a                      czy interfejsy maja wlasciwe adresy
ip route                  czy jest jedna brama domyslna 90.90.0.1
arp -n                    czy sasiad odpowiada w warstwie 2
traceroute 90.90.0.1      gdzie urywa sie droga

netsh advfirewall firewall add rule name="ICMP Echo" protocol=icmpv4:8,any dir=in action=allow