INF.02 styczeń 2024 — okablowanie, ruter, serwer Windows i stacja Linux

Prefiks:            /26
Maska binarnie:     11111111.11111111.11111111.11000000
Maska dziesietnie:  255.255.255.192

Bity hosta:         32 - 26 = 6 bitow
Adresow w podsieci: 2^6        = 64
Hostow uzytecznych: 2^6 - 2    = 62      (minus siec i rozgloszeniowy)
Skok podsieci:      256 - 192  = 64      (podsieci: .0  .64  .128  .192)

Podsiec, o ktora pyta arkusz: 72.16.31.0/26

adres sieci        72.16.31.0     <- nieprzypisywalny
pierwszy host      72.16.31.1     <- WAN rutera
...
ostatni host       72.16.31.62    <- brama domyslna WAN
rozgloszeniowy     72.16.31.63    <- nieprzypisywalny

Zakres uzyteczny:   72.16.31.1  -  72.16.31.62

Pin  T568B                  para   T568A (dla porownania)
---  ---------------------  -----  ---------------------
1   bialo-pomaranczowy      2      bialo-zielony
2   pomaranczowy            2      zielony
3   bialo-zielony           3      bialo-pomaranczowy
4   niebieski               1      niebieski
5   bialo-niebieski         1      bialo-niebieski
6   zielony                 3      pomaranczowy
7   bialo-brazowy           4      bialo-brazowy
8   brazowy                 4      brazowy

Roznica T568A / T568B: zamienione miejscami para 2 (pomaranczowa)
i para 3 (zielona). Piny 4, 5, 7, 8 sa identyczne w obu standardach.

Ezel mnemotechniczny do T568B:
BIALO-POMARANCZ / POMARANCZ / BIALO-ZIELONY / NIEBIESKI
BIALO-NIEBIESKI / ZIELONY   / BIALO-BRAZOWY / BRAZOWY

Panel krosowy  ---- T568B ==== T568B ----  modul Keystone
 (obie strony ta sama sekwencja = polaczenie PROSTE)

Kabel prosty    : obie strony T568B (albo obie T568A)
                -> urzadzenia roznego typu: PC-switch, switch-ruter,
                   oraz CALE okablowanie strukturalne
Kabel krosowany : jedna strona T568A, druga T568B
                -> urzadzenia tego samego typu na starym sprzecie:
                   PC-PC, switch-switch, ruter-ruter
                -> dzis praktycznie zbedny dzieki Auto-MDI/MDI-X

W tym zadaniu arkusz zada T568B po obu stronach => kabel PROSTY.

1. Zdejmij koszulkę kabla na ok. 3–4 cm, uważając, by nie naciąć izolacji żył. Ściągacz, nie nożyczki.
2. Rozplot par ograniczaj do minimum — maksymalnie 13 mm dla kategorii 5e. Egzaminator to sprawdza wzrokiem: długi rozplot to strata parametrów transmisyjnych i punkt w przebiegu.
3. Ułóż żyły w gnieździe IDC panelu według kolorowej naklejki na module — wiersz oznaczony B. Panele mają nadrukowane obie sekwencje, A i B, jedna nad drugą. Wybór złego wiersza to najczęstsza pomyłka na tym etapie.
4. Wciśnij każdą żyłę nożem uderzeniowym (punch down) ustawionym ostrzem na zewnątrz — narzędzie jednocześnie dociska żyłę i obcina nadmiar. Nie dociskaj śrubokrętem ani paznokciem.
5. Zapnij osłonkę/prowadnicę modułu, opisz port, przymocuj kabel opaską do organizera.
6. Przykręć panel do szafy lub stelaża RACK czterema śrubami z nakrętkami koszykowymi. Panel „włożony i nieprzykręcony" nie jest zamontowany.

1. Ta sama procedura: koszulka 3–4 cm, rozplot do 13 mm, sekwencja T568B z naklejki modułu.
2. Zatrzaskowe moduły Keystone często mają pokrywkę dociskową — układasz żyły, zamykasz pokrywkę, dociskasz do kliknięcia. Nadmiar żył odcinasz obcążkami równo z krawędzią.
3. Wepnij moduł w ramkę gniazda do słyszalnego kliknięcia, ramkę w puszkę, załóż maskownicę. „Kompletne gniazdo naścienne" z arkusza znaczy: puszka + ramka + moduł + maskownica, wszystko skręcone.
4. Podnieś rękę i poczekaj na egzaminatora. Test testerem okablowania robisz przy nim: nadajnik na port panelu, odbiornik w gnieździe, diody 1–8 muszą zapalać się po kolei i parami po obu stronach.

                            [ SIEC ROZLEGLA / WAN ]
                                    |
                            port WAN rutera
                        +-----------------------+
                        |        RUTER          |
                        |  LAN 172.31.0.1/24    |
                        +-----------------------+
                                    |  patchcord
                                    |
                        +-----------------------+
                        |  SERWER  (Windows)    |
                        |  LAN_ruter  172.31.0.2|
                        |  LAN_switch 10.100.100.1
                        +-----------------------+
                                    |  patchcord
                                    |
                        +-----------------------+
                        |     PRZELACZNIK       |
                        |     10.100.100.2/24   |
                        +-----------------------+
                                    |  patchcord
                            PANEL KROSOWY  <== wykonane okablowanie
                                    |
                            GNIAZDO NASCIENNE
                                    |  patchcord
                        +-----------------------+
                        | STACJA ROBOCZA (Linux)|
                        |    10.100.100.3/24    |
                        +-----------------------+

Kolejnosc: najpierw wszystkie kable sygnalowe, potem zasilanie.

0. Ustaw karte sieciowa komputera, z ktorego konfigurujesz, na adres
 z fabrycznej podsieci rutera (patrz dokumentacja w folderze RUTER).
 Zaloguj sie na panel WWW.

1. WAN / Internet / Siec rozlegla:
   Typ polaczenia    : statyczny IP  (Static IP)
   Adres IP          : 72.16.31.1
   Maska podsieci    : 255.255.255.192
   Brama domyslna    : 72.16.31.62
   DNS podstawowy    : 6.6.9.9
   DNS zapasowy      : 4.4.7.7
 Zapisz.

2. DHCP / Serwer DHCP:
   Serwer DHCP       : WYLACZONY  (Disable)
 Zapisz.
 -> Robisz to PRZED zmiana adresu LAN. Po zmianie LAN stracisz sesje.

3. LAN / Siec lokalna:
   Adres IP          : 172.31.0.1
   Maska podsieci    : 255.255.255.0
 Zapisz. Ruter sie zrestartuje i zerwie polaczenie - to normalne.

4. Przestaw karte sieciowa komputera na siec 172.31.0.0/24
 (np. 172.31.0.100/24) i wejdz ponownie na http://172.31.0.1
 aby zweryfikowac wszystkie ustawienia.

5. PODNIES REKE - zgloszenie gotowosci do oceny ustawien rutera.

1. Ustaw karte komputera na fabryczna podsiec przelacznika
 (adres domyslny, login i haslo - folder PRZELACZNIK na nosniku
 DOKUMENTACJA/PROGRAMY).

2. System / System Info / IP Setup  (nazwa zalezy od producenta):
   Tryb                : statyczny  (Static / Manual, NIE DHCP)
   Adres IP            : 10.100.100.2
   Maska podsieci      : 255.255.255.0
   Brama domyslna      : 10.100.100.1     <- LAN_switch serwera
 Zapisz / Apply.

3. ZAPISZ KONFIGURACJE TRWALE:
   Save Config / Save Configuration / System -> Save
 Bez tego ustawienia przepadaja po odlaczeniu zasilania.

4. Przestaw karte komputera na 10.100.100.0/24 i sprawdz:
   ping 10.100.100.2
 oraz wejscie na panel WWW pod nowym adresem.

5. PODNIES REKE - zgloszenie gotowosci do oceny ustawien przelacznika.

# ---- MODEL PRZEWODOWEJ KARTY SIECIOWEJ ----
lspci | grep -i ethernet
sudo lshw -C network
sudo lshw -short -C network
# awaryjnie, gdy brak lshw:
cat /sys/class/net/enp0s3/device/uevent

# ---- ROZMIAR DYSKU TWARDEGO ----
sudo fdisk -l
lsblk
lsblk -d -o NAME,SIZE,MODEL
sudo hdparm -I /dev/sda | grep -i "device size"
df -h                 # UWAGA: to pokazuje zajetosc systemow plikow,
                    # a NIE rozmiar dysku - nie uzywaj tego do Tabeli 1

# ---- WERSJA JADRA (KERNEL) SYSTEMU LINUX ----
uname -r              # sama wersja jadra, np. 5.15.0-91-generic
uname -a              # pelna informacja o systemie
cat /proc/version

# ---- PROCESOR ----
lscpu                            # model, rdzenie, watki, taktowanie, cache
cat /proc/cpuinfo | grep "model name"
sudo dmidecode -t processor

# ---- PAMIEC RAM ----
free -h                          # ilosc calkowita i zajeta
sudo dmidecode -t memory         # typ (DDR3/DDR4), taktowanie, obsadzone banki
sudo lshw -C memory
cat /proc/meminfo | head -3

# ---- PLYTA GLOWNA I BIOS ----
sudo dmidecode -t baseboard      # producent i model plyty
sudo dmidecode -t bios           # wersja i data BIOS
sudo dmidecode -s baseboard-product-name
sudo lshw -C system

# ---- KARTA GRAFICZNA ----
lspci | grep -i vga
sudo lshw -C display

# ---- WSZYSTKO NARAZ ----
sudo lshw -short                 # jedna tabela z calym sprzetem
inxi -Fx                         # czytelny raport, jesli dostepny

1. Wykonaj polecenie w terminalu i od razu zrób zrzut ekranu (klawisz Print Screen albo narzędzie do zrzutów w systemie).
2. Otwórz edytor tekstu — arkusz mówi „w edytorze tekstowym", czyli LibreOffice Writer, a nie zwykły plik .txt: do pliku tekstowego nie wkleisz obrazka.
3. Wklejaj zrzuty jeden pod drugim i podpisuj każdy nazwą parametru, którego dotyczy. Egzaminator musi rozpoznać, który zrzut odpowiada której pozycji Tabeli 1.
4. Zapisz jako stacja_testy w folderze TESTY na dysku EGZAMIN-X. Nazwa bez rozszerzenia w arkuszu znaczy: nazwa własna ma być dokładnie taka, rozszerzenie nadaje program.
5. Przepisz wartości długopisem do Tabeli 1 w arkuszu. To osobne kryterium — same zrzuty na USB nie wystarczą.

# 1. Sprawdz, jak nazywa sie przewodowa karta w tym komputerze
ip link
nmcli device status
# typowe nazwy: enp0s3, ens33, eno1  - w polecenaich nizej podstaw swoja

# 2. Utworz nowe polaczenie o nazwie dokladnie LAN_stacja
sudo nmcli connection add type ethernet con-name LAN_stacja ifname enp0s3    ipv4.method manual    ipv4.addresses 10.100.100.3/24    ipv4.gateway 10.100.100.1    ipv4.dns 10.100.100.1

# 3. Aktywuj je
sudo nmcli connection up LAN_stacja

# 4. Zweryfikuj
nmcli connection show LAN_stacja | grep ipv4
ip addr show enp0s3
ip route
ping -c 4 10.100.100.1

sudo nmcli connection modify "Wired connection 1"    connection.id LAN_stacja    ipv4.method manual    ipv4.addresses 10.100.100.3/24    ipv4.gateway 10.100.100.1    ipv4.dns 10.100.100.1
sudo nmcli connection down LAN_stacja
sudo nmcli connection up LAN_stacja

# stan ORAZ adresacja WSZYSTKICH interfejsow - kluczowe slowo: wszystkich,
# wiec takze loopback i interfejsy nieaktywne

ip a > /home/administrator/konfiguracja

# rownowazne warianty:
ip address show > /home/administrator/konfiguracja
ifconfig -a      > /home/administrator/konfiguracja     # gdy dostepny net-tools

# bogatsza wersja, jesli chcesz miec pewnosc, ze "stan" jest widoczny:
{ ip -br a ; echo ; ip a ; echo ; ip route ; } > /home/administrator/konfiguracja

# sprawdzenie zawartosci
cat /home/administrator/konfiguracja

Wagi bitow w jednej cyfrze osemkowej:
 r (odczyt)     = 4
 w (zapis)      = 2
 x (wykonanie)  = 1

"tylko do odczytu i zapisu"  =>  r + w, BEZ x  =>  4 + 2 + 0 = 6
"dla wlasciciela, grupy i innych uzytkownikow" => ta sama cyfra 3 razy

 wlasciciel  grupa   inni
    rw-       rw-     rw-
     6         6       6      =>  666

Zapis symboliczny:  -rw-rw-rw-

POLECENIE:
 chmod 666 /home/administrator/konfiguracja

Rownowazne zapisy symboliczne:
 chmod a=rw /home/administrator/konfiguracja
 chmod ugo=rw /home/administrator/konfiguracja

WERYFIKACJA:
 ls -l /home/administrator/konfiguracja
 -rw-rw-rw- 1 administrator administrator  2451 sty 15 11:20 konfiguracja
 stat -c "%a %n" /home/administrator/konfiguracja
 666 /home/administrator/konfiguracja

INTERFEJS 1  (do rutera)
 Nazwa polaczenia   : LAN_ruter
 Adres IP           : 172.31.0.2
 Maska podsieci     : 255.255.255.0
 Brama domyslna     : 172.31.0.1          <- LAN rutera
 Preferowany DNS    : 127.0.0.1           <- localhost

INTERFEJS 2  (do przelacznika)
 Nazwa polaczenia   : LAN_switch
 Adres IP           : 10.100.100.1
 Maska podsieci     : 255.255.255.0
 Brama domyslna     : (PUSTE - tylko jedna brama w systemie!)
 Preferowany DNS    : 127.0.0.1           <- localhost

netsh interface ip set address name="LAN_ruter" static 172.31.0.2 255.255.255.0 172.31.0.1
netsh interface ip set dns     name="LAN_ruter" static 127.0.0.1

netsh interface ip set address name="LAN_switch" static 10.100.100.1 255.255.255.0
netsh interface ip set dns     name="LAN_switch" static 127.0.0.1

rem weryfikacja
ipconfig /all
route print

1. Menedzer serwera -> Zarzadzaj -> Dodaj role i funkcje
    Rola: Dostep zdalny  (Remote Access)
    Usluga roli: Routing
    (kreator dolozy automatycznie DirectAccess i VPN oraz IIS - zgodz sie)
    Zainstaluj i zamknij kreatora.

2. Narzedzia -> Routing i dostep zdalny  (RRAS)
    Prawym na nazwe serwera -> Konfiguruj i wlacz routing i dostep zdalny
    -> Konfiguracja niestandardowa
       [x] Translator adresow sieciowych (NAT)
       [x] Routing sieci LAN
    -> Zakoncz -> Uruchom usluge

3. IPv4 -> NAT  (prawym) -> Nowy interfejs...
    a) wybierz interfejs LAN_ruter  (ten z adresem 172.31.0.2)
       (*) Interfejs publiczny polaczony z Internetem
       [x] Wlacz translator adresow sieciowych (NAT)
       OK

    b) NAT -> Nowy interfejs... -> LAN_switch
       (*) Interfejs prywatny polaczony z siecia prywatna
       OK

4. Weryfikacja: w galezi NAT musza byc widoczne DWA interfejsy,
 jeden publiczny i jeden prywatny.

ping 172.31.0.1          rem ruter        (interfejs LAN rutera)
ping 10.100.100.2        rem przelacznik
ping 10.100.100.3        rem stacja robocza z Linuksem

rem dodatkowo, jesli chcesz miec pewnosc:
ping 72.16.31.62        rem brama WAN - dziala tylko gdy ruter przekazuje ruch
tracert 10.100.100.3
arp -a

rem Zostaw okno wiersza polecen OTWARTE z widocznymi wynikami.
rem PODNIES REKE - egzaminator kaze powtorzyc pingi przy sobie.

1. Menedzer serwera -> Zarzadzaj -> Dodaj role i funkcje
    Rola: Serwer DNS  (DNS Server)
    Dalej -> Zainstaluj -> Zamknij

2. Narzedzia -> DNS  (konsola dnsmgmt.msc)
    Rozwin nazwe serwera
    Prawym na "Strefy wyszukiwania do przodu"  (Forward Lookup Zones)
    -> Nowa strefa...
       Typ strefy        : Strefa podstawowa  (Primary)
                           [ ] NIE zaznaczaj integracji z Active Directory
                               (na tym serwerze nie ma domeny AD)
       Nazwa strefy      : pracownia.local
       Plik strefy       : pracownia.local.dns   (domyslny)
       Aktualizacje dyn. : nie zezwalaj  (domyslne)
    -> Zakoncz

Zakladka: Poczatek uwierzytelniania (SOA)

 Numer seryjny             : (zostaw)
 Serwer podstawowy         : (zostaw)
 Osoba odpowiedzialna      : (zostaw)

 Interwal odswiezania      :  10   [minut]      <- z arkusza
 Interwal ponawiania prob  :   5   [minut]      <- z arkusza
 Wygasa po                 :  12   [godzin]     <- z arkusza
 Minimalny domyslny czas   : (zostaw bez zmian)

 -> Zastosuj -> OK

UWAGA na jednostki: kazde pole ma OBOK liste rozwijana z jednostka
(sekundy / minuty / godziny / dni). Domyslnie stoi tam:
 odswiezanie   15 minut
 ponawianie    10 minut
 wygasanie      1 dzien       <- TU trzeba zmienic jednostke na godziny

Wpisanie samej liczby 12 przy pozostawionej jednostce "dni" daje
12 DNI zamiast 12 godzin. To najczestszy blad na tym etapie.

rem strefa istnieje i ma poprawne parametry
dnscmd /zoneinfo pracownia.local

rem PowerShell - czytelniejszy podglad rekordu SOA
Get-DnsServerResourceRecord -ZoneName pracownia.local -RRType SOA

rem odpytanie wlasnego serwera
nslookup
server 127.0.0.1
pracownia.local
exit

      A      B                                 C        D      E        F      G
1  Minimalna wartosc:   =MIN(G3:G7)
2  Lp.    Nazwa uslugi                      Cena     VAT    Cena     Ilosc  Wartosc
                                           netto    (%)    brutto          brutto
3  1      Montaz okablowania                20,00    23%   =C3*(1+D3)  1    =E3*F3
4  2      Konfiguracja rutera               45,00    23%   =C4*(1+D4)  1    =E4*F4
5  3      Konfiguracja przelacznika         15,00    23%   =C5*(1+D5)  1    =E5*F5
6  4      Specyfikacja zasobow komputera    40,00    23%   =C6*(1+D6)  1    =E6*F6
7  5      Konfiguracja systemu Windows/Linux 50,00   23%   =C7*(1+D7)  2    =E7*F7
8                                    SUMA                                  =SUMA(G3:G7)

FORMULY, ktore wpisujesz raz i przeciagasz w dol za uchwyt wypelniania:

 E3   =C3*(1+D3)          gdy komorka D ma FORMAT PROCENTOWY (23%)
 E3   =C3*(1+D3/100)      gdy w D wpisales zwykla liczbe 23
 E3   =C3*1,23            wariant awaryjny - dziala, ale ignoruje kolumne VAT

 G3   =E3*F3

 G8   =SUMA(G3:G7)        LibreOffice / Excel po polsku
 G8   =SUM(G3:G7)         wersja angielska

 B1   =MIN(G3:G7)         najmniejsza WARTOSC BRUTTO, nie cena brutto