Przejdź do treści
Matura 2027 • Zadania praktyczne

Pola Obliczeniowe i Funkcje

Przed Tobą 10 zadań zamkniętych. Sprawdź, czy Twoja wiedza z działu Pola Obliczeniowe i Funkcje wystarczy, by zdobyć 100% punktów.

Pytanie 1 / 10Bazy Danych
Jaka jest poprawna składnia pola obliczeniowego liczącego cenę brutto (VAT 23%)?
▸ Wszystkie 10 pytań z wyjaśnieniamiRozwiń, jeśli wolisz przejrzeć zestaw bez rozwiązywania testu.

Naucz się tworzyć nowe kolumny w locie, wycinać fragmenty tekstu (PESEL) i stosować warunki z funkcją IIf().

1.Jaka jest poprawna składnia pola obliczeniowego liczącego cenę brutto (VAT 23%)?

  • A.`CenaBrutto = [CenaNetto] * 1,23`
  • B.`CenaBrutto: [CenaNetto] * 1,23`— poprawna
  • C.`CenaBrutto := [CenaNetto] * 1,23`
  • D.`[CenaNetto] * 1,23 AS CenaBrutto`
Dlaczego: W siatce projektowej Accessa składnia to zawsze: `NazwaNowejKolumny: Wyrażenie`. Nazwę od formuły oddziela dwukropek.

2.Po uruchomieniu kwerendy pojawia się okienko 'Wprowadź wartość parametru: CenaNeto'. Co jest tego przyczyną?

  • A.Brak uprawnień do odczytu tabeli.
  • B.Literówka w nazwie pola (np. 'CenaNeto' zamiast 'CenaNetto').— poprawna
  • C.Zbyt duża liczba rekordów w bazie.
  • D.Użycie niepoprawnego operatora matematycznego.
Dlaczego: To klasyczny błąd. Jeśli Access nie może znaleźć kolumny o podanej nazwie, myśli, że to parametr, który użytkownik musi podać ręcznie. Zawsze sprawdzaj literówki!

3.Jakiej funkcji użyjesz, aby z numeru PESEL (np. '032514...') wyciąć miesiąc urodzenia ('25')?

  • A.`Left([PESEL]; 4)`
  • B.`Mid([PESEL]; 3; 2)`— poprawna
  • C.`Right([PESEL]; 2)`
  • D.`Substring([PESEL], 3, 2)`
Dlaczego: Funkcja `Mid(tekst; start; długość)` jest idealna. Wchodzimy na 3. znak i pobieramy 2 znaki.

4.Funkcja `IIf()` w Accessie jest odpowiednikiem której funkcji z Excela?

  • A.`SUMA.WARUNKÓW`
  • B.`WYSZUKAJ.PIONOWO`
  • C.`JEŻELI`— poprawna
  • D.`ZŁĄCZ.TEKSTY`
Dlaczego: `IIf(warunek; prawda; fałsz)` to dokładnie ta sama logika co `JEŻELI(warunek; prawda; fałsz)`.

5.Chcesz nadać status 'VIP' klientom z wydatkami powyżej 1000 zł. Poprawny zapis to:

  • A.`If([Wydatki] > 1000; "VIP"; "Standard")`
  • B.`IIf([Wydatki] > 1000, "VIP", "Standard")`
  • C.`IIf([Wydatki] > 1000; "VIP"; "Standard")`— poprawna
  • D.`Case when [Wydatki] > 1000 then "VIP"`
Dlaczego: Pamiętaj o dwóch 'i' na początku (`IIf`) oraz o średnikach jako separatorach w polskiej wersji Accessa.

6.Jak połączyć imię (kolumna A) i nazwisko (kolumna B) w formacie 'Kowalski Jan'?

  • A.`[B] + " " + [A]`
  • B.`[B] & " " & [A]`— poprawna
  • C.`CONCAT(B, " ", A)`
  • D.`[B] AND " " AND [A]`
Dlaczego: W Accessie (i Excelu) do sklejania tekstów służy operator `&` (ampersand). Pamiętaj o dodaniu spacji w cudzysłowie.

7.Dlaczego nazwy pól w wyrażeniach warto otaczać nawiasami kwadratowymi `[]`?

  • A.Przyspiesza to wykonanie zapytania.
  • B.Jest to wymagane dla wszystkich typów danych liczbowych.
  • C.Zabezpiecza to przed błędami, jeśli nazwa pola zawiera spację (np. [Rok wydania]).— poprawna
  • D.Zmienia kolor składni na bardziej czytelny.
Dlaczego: Jeśli nazwa kolumny to np. 'Rok Urodzenia', Access bez nawiasów potraktuje 'Rok' i 'Urodzenia' jako dwa osobne byty i zgłosi błąd. Nawiasy `[]` scalają to w jedną całość.

8.Jak zapisać zagnieżdżoną funkcję `IIf`, która dla wyniku > 80 da 'Super', dla > 50 'OK', a dla reszty 'Słabo'?

  • A.`IIf([Wynik]>80; "Super"; IIf([Wynik]>50; "OK"; "Słabo"))`— poprawna
  • B.`IIf([Wynik]>80; "Super" OR [Wynik]>50; "OK" OR "Słabo")`
  • C.`IIfs([Wynik]>80; "Super"; [Wynik]>50; "OK"; True; "Słabo")`
  • D.To niemożliwe, `IIf` nie obsługuje zagnieżdżania.
Dlaczego: Kolejną funkcję `IIf` wstawiamy w miejsce argumentu 'fałsz' poprzedniej funkcji, tworząc łańcuch warunków.

9.Jakiej funkcji użyjesz, aby wyciągnąć z daty `2024-12-15` sam rok (2024)?

  • A.`Year([Data])`
  • B.`DatePart("yyyy", [Data])`
  • C.`GetYear([Data])`
  • D.Obie odpowiedzi A i B są poprawne.— poprawna
Dlaczego: W Accessie obie funkcje, `Year()` i `DatePart("yyyy", ...)` działają i zwracają rok z podanej daty. `Year()` jest po prostu krótsza i częściej używana.

10.W polskiej wersji Accessa, argumenty funkcji (np. w `Mid`) oddzielamy:

  • A.Przecinkiem ( , )
  • B.Średnikiem ( ; )— poprawna
  • C.Spacją
  • D.Dwukropkiem ( : )
Dlaczego: To częsta pułapka. W przeciwieństwie do wielu języków programowania, polska lokalizacja pakietu Office używa średnika jako separatora argumentów funkcji.

O czym musisz pamiętać w zadaniach z Baz Danych?

Zadania z baz danych na maturze wymagają nie tylko znajomości poleceń, ale też logicznego myślenia. Egzaminatorzy CKE uwielbiają sprawdzać zrozumienie relacji oraz kolejności wykonywania instrukcji SQL.

  • ✓ Zwracaj uwagę na klucze główne (PRIMARY KEY) i obce (FOREIGN KEY) podczas łączenia tabel (JOIN).
  • ✓ Pamiętaj o różnicy pomiędzy warunkami w klauzuli WHERE (filtrowanie wierszy) a HAVING (filtrowanie grup).
  • ✓ Uważaj na typy danych i zasady normalizacji – unikaj redundancji danych.

Strategia Maturalna (Bazy Danych):

"W zadaniach polegających na analizie zapytania SQL, zawsze prześledź jego działanie na małym fragmencie danych z arkusza (tzw. testowanie na sucho). Upewnij się, że typy sprzężeń (np. LEFT JOIN vs INNER JOIN) lub operatory logiczne (AND/OR) nie wykluczają rekordów, które powinny znaleźć się w wyniku!"

To nie koniec powtórki!

Przećwicz kolejny zestaw pytań i utrwal składnię.

Dalej: Agregacja i Grupowanie (GROUP BY) →
Wolisz zadania przy komputerze? Zobacz Pewniaki Bazodanowe →