Przejdź do treści
Matura 2027 • Zadania praktyczne

Fundamenty, Import i Relacje

Przed Tobą 10 zadań zamkniętych. Sprawdź, czy Twoja wiedza z działu Fundamenty, Import i Relacje wystarczy, by zdobyć 100% punktów.

Pytanie 1 / 10Bazy Danych
W plikach maturalnych CKE, dane w plikach tekstowych (.txt) najczęściej rozdzielone są za pomocą:
▸ Wszystkie 10 pytań z wyjaśnieniamiRozwiń, jeśli wolisz przejrzeć zestaw bez rozwiązywania testu.

Sprawdź, czy poprawnie importujesz dane, rozumiesz typy danych oraz potrafisz bezbłędnie tworzyć relacje między tabelami.

1.W plikach maturalnych CKE, dane w plikach tekstowych (.txt) najczęściej rozdzielone są za pomocą:

  • A.Przecinka
  • B.Średnika
  • C.Spacji
  • D.Tabulatora— poprawna
Dlaczego: W zdecydowanej większości arkuszy maturalnych separatorem kolumn jest znak tabulacji. Zawsze należy to zweryfikować w podglądzie kreatora importu.

2.Co się stanie, jeśli podczas importu danych zapomnisz zaznaczyć opcji 'Pierwszy wiersz zawiera nazwy pól'?

  • A.Access automatycznie wykryje nagłówki i sam je ustawi.
  • B.Nagłówki (np. 'Nazwisko') zostaną potraktowane jako zwykły rekord danych, co zepsuje typy danych i sortowanie.— poprawna
  • C.Program wyrzuci błąd krytyczny i przerwie import.
  • D.Nic, jest to opcja czysto kosmetyczna.
Dlaczego: To krytyczny błąd. Access potraktuje nazwy kolumn jako pierwszy wiersz danych, co np. zmusi go do ustawienia typu 'Krótki tekst' dla kolumny z liczbami.

3.Pod koniec importu Access proponuje 'Pozwól programowi Access dodać klucz podstawowy'. Dlaczego na maturze jest to zła decyzja?

  • A.Ponieważ spowalnia to działanie bazy danych.
  • B.Ponieważ CKE nie zezwala na używanie automatycznych kluczy.
  • C.Ponieważ Access stworzy nową, sztuczną numerację (1, 2, 3...), która nie będzie pasować do kluczy obcych w innych tabelach.— poprawna
  • D.Ponieważ ta opcja jest dostępna tylko w płatnej wersji programu.
Dlaczego: Zgoda na automatyczny klucz to prosta droga do utraty punktów. Nowa numeracja uniemożliwi poprawne stworzenie relacji z innymi tabelami, które odwołują się do oryginalnych numerów ID z pliku CKE.

4.Jaki typ danych należy ustawić dla kolumny przechowującej numer PESEL?

  • A.Liczba (Całkowita długa)
  • B.Krótki tekst— poprawna
  • C.Data/Godzina
  • D.Liczba (Podwójna precyzja)
Dlaczego: Na numerze PESEL nie wykonujemy operacji matematycznych (dodawania, średniej). Ustawienie go jako liczby spowodowałoby utratę zer wiodących. Jest to identyfikator, więc traktujemy go jako tekst.

5.W pliku tekstowym ceny zapisane są z kropką (np. 3.14), a Twój polski Access oczekuje przecinka. Co zrobisz?

  • A.Zignoruję to, Access sam sobie poradzi.
  • B.W kreatorze importu wejdę w 'Zaawansowane' i zmienię 'Symbol dziesiętny' na kropkę.— poprawna
  • C.Po imporcie ręcznie poprawię wszystkie kropki na przecinki.
  • D.Zmienię typ danych kolumny na 'Waluta'.
Dlaczego: To najszybszy i najbezpieczniejszy sposób. Access podczas importu automatycznie podmieni wszystkie kropki na przecinki i poprawnie ustawi typ danych na liczbowy, gotowy do obliczeń.

6.Klucz podstawowy (Primary Key) w tabeli musi być:

  • A.Zawsze liczbą całkowitą.
  • B.Zawsze krótki i łatwy do zapamiętania.
  • C.Unikalny dla każdego rekordu i nie może być pusty (NULL).— poprawna
  • D.Taki sam jak klucz obcy w tej samej tabeli.
Dlaczego: Dwie fundamentalne cechy klucza podstawowego to unikalność (nie mogą istnieć dwa takie same) oraz wymóg wartości (nie może być pusty).

7.W tabeli 'Zamówienia' znajduje się kolumna 'ID_klienta'. Jest to:

  • A.Klucz podstawowy tabeli 'Zamówienia'.
  • B.Klucz obcy, wskazujący na klucz podstawowy w tabeli 'Klienci'.— poprawna
  • C.Klucz kandydujący, który może stać się kluczem podstawowym.
  • D.Klucz złożony, składający się z wielu kolumn.
Dlaczego: Jeden klient może złożyć wiele zamówień, więc jego ID będzie się powtarzać w tabeli 'Zamówienia'. Jest to więc klucz obcy, który łączy zamówienie z konkretnym klientem.

8.Aby połączyć dwie tabele relacją, klucz podstawowy i odpowiadający mu klucz obcy muszą:

  • A.Mieć dokładnie tę samą nazwę.
  • B.Być tego samego typu danych.— poprawna
  • C.Znajdować się w pierwszej kolumnie obu tabel.
  • D.Być posortowane rosnąco.
Dlaczego: To bezwzględny wymóg. Nie można połączyć kolumny typu 'Liczba' z kolumną typu 'Krótki tekst', nawet jeśli zawierają te same wartości. Access zgłosi błąd niezgodności typów.

9.Co w praktyce oznacza zaznaczenie opcji 'Wymuszaj więzy integralności' podczas tworzenia relacji?

  • A.Przyspiesza wykonywanie zapytań na połączonych tabelach.
  • B.Blokuje możliwość dodania zamówienia dla klienta, który nie istnieje w bazie klientów.— poprawna
  • C.Automatycznie usuwa wszystkie niepasujące do siebie rekordy.
  • D.Szyfruje dane przesyłane między tabelami.
Dlaczego: Więzy integralności to 'strażnik' bazy danych. Zapewniają spójność danych, uniemożliwiając tworzenie 'sierocych' rekordów, które odwołują się do nieistniejących bytów.

10.Próbujesz utworzyć relację, ale Access wyświetla błąd 'Aparat bazy danych nie może zablokować tabeli...'. Co jest najbardziej prawdopodobną przyczyną?

  • A.Brak uprawnień administratora w systemie Windows.
  • B.Jedna z tabel, które próbujesz połączyć, jest otwarta w tle w widoku arkusza danych.— poprawna
  • C.Plik bazy danych jest zbyt duży.
  • D.Używasz niekompatybilnej wersji programu Access.
Dlaczego: To najczęstszy błąd początkujących. Access nie może modyfikować struktury (w tym relacji) tabeli, która jest aktualnie otwarta. Należy zamknąć wszystkie otwarte zakładki tabel i spróbować ponownie.

O czym musisz pamiętać w zadaniach z Baz Danych?

Zadania z baz danych na maturze wymagają nie tylko znajomości poleceń, ale też logicznego myślenia. Egzaminatorzy CKE uwielbiają sprawdzać zrozumienie relacji oraz kolejności wykonywania instrukcji SQL.

  • ✓ Zwracaj uwagę na klucze główne (PRIMARY KEY) i obce (FOREIGN KEY) podczas łączenia tabel (JOIN).
  • ✓ Pamiętaj o różnicy pomiędzy warunkami w klauzuli WHERE (filtrowanie wierszy) a HAVING (filtrowanie grup).
  • ✓ Uważaj na typy danych i zasady normalizacji – unikaj redundancji danych.

Strategia Maturalna (Bazy Danych):

"W zadaniach polegających na analizie zapytania SQL, zawsze prześledź jego działanie na małym fragmencie danych z arkusza (tzw. testowanie na sucho). Upewnij się, że typy sprzężeń (np. LEFT JOIN vs INNER JOIN) lub operatory logiczne (AND/OR) nie wykluczają rekordów, które powinny znaleźć się w wyniku!"

To nie koniec powtórki!

Przećwicz kolejny zestaw pytań i utrwal składnię.

Dalej: Kwerendy Wybierające i Filtrowanie →
Wolisz zadania przy komputerze? Zobacz Pewniaki Bazodanowe →